Zaplanowanie kilku wizyt u klientów nie jest szczególnie trudne. Problem zaczyna się wtedy, gdy firma musi codziennie obsłużyć kilkadziesiąt adresów, podzielić zlecenia między kierowców i uwzględnić godziny dostaw. Sama znajomość najkrótszej drogi nie wystarcza, ponieważ liczy się również kolejność odwiedzanych punktów, dostępność pojazdów i czas potrzebny na wykonanie poszczególnych zadań.
Jak zaplanować trasę z wieloma punktami, żeby uniknąć niepotrzebnych kilometrów i sprawnie zorganizować pracę kierowców? Pokazujemy to na przykładzie firmy realizującej codzienne dostawy oraz wyjaśniamy, jak taki proces wygląda w Routimo.
Od czego zacząć planowanie trasy z wieloma punktami?
Pierwszym krokiem jest zebranie danych o zleceniach i dostępnych pojazdach. Lista adresów to dopiero początek. Planista musi wiedzieć również, kiedy można obsłużyć poszczególnych klientów i jakie ograniczenia obowiązują podczas realizacji dostaw.
Przed rozpoczęciem planowania warto przygotować:
- Adresy punktów – miejsca dostaw, odbiorów lub wizyt.
- Okna czasowe – godziny, w których klient może przyjąć dostawę.
- Czas obsługi – przewidywany czas rozładunku lub wykonania zadania.
- Dane pojazdów – dostępność, pojemność i ładowność.
- Czas pracy kierowców – godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.
- Priorytety zleceń – dostawy wymagające wcześniejszej realizacji.
Znaczenie ma także punkt rozpoczęcia i zakończenia trasy. Samochód wyjeżdżający z magazynu i wracający do niego po zakończeniu dostaw wymaga innego planu niż pojazd, który kończy pracę w ostatnim punkcie.
Dopiero po zebraniu tych informacji można ustalić, jak podzielić zadania między samochody i w jakiej kolejności odwiedzać klientów.
Jak zaplanować 30 dostaw dla 3 kierowców? Przykład
Załóżmy, że hurtownia części samochodowych codziennie dostarcza zamówienia do 30 warsztatów. Do dyspozycji ma trzy samochody dostawcze, a każdy kierowca rozpoczyna pracę w tym samym magazynie.
Część warsztatów przyjmuje dostawy wyłącznie rano, inne są dostępne przez cały dzień. Zamówienia różnią się również wielkością, dlatego nie każdy samochód może obsłużyć dowolną kombinację punktów.
Krok 1. Przygotowanie zleceń
Planista zbiera 30 adresów, godziny przyjmowania dostaw oraz informacje o wielkości zamówień. Sprawdza również dostępność trzech pojazdów.
Krok 2. Ustalenie ograniczeń
Niektóre punkty muszą zostać obsłużone przed godziną 10:00. Pozostałe można odwiedzić później. Trzeba jednocześnie uwzględnić ładowność samochodów i czas pracy kierowców.
Krok 3. Podział punktów między pojazdy
Nie wystarczy przypisać każdemu kierowcy po 10 adresów. Jeden samochód może obsługiwać punkty położone blisko siebie, ale wymagające dłuższego rozładunku. Inny może pokonywać większe odległości, realizując mniej czasochłonne dostawy.
Podział powinien więc uwzględniać zarówno lokalizacje, jak i wymagania poszczególnych zleceń.
Krok 4. Wyznaczenie kolejności dostaw
Dla każdego pojazdu należy ustalić kolejność odwiedzania punktów. Trasa powinna umożliwiać dotarcie do klientów w wymaganych godzinach, przy możliwie korzystnym czasie przejazdu lub liczbie kilometrów.
Krok 5. Sprawdzenie i przekazanie planu
Przed rozpoczęciem dostaw planista weryfikuje trasy, godziny przyjazdu i obciążenie pojazdów. Dopiero gotowy plan przekazuje kierowcom.
Przy 30 punktach i trzech samochodach liczba możliwych kombinacji jest na tyle duża, że ręczne porównywanie wariantów staje się niepraktyczne. Dlatego w takich sytuacjach przydaje się automatyczna optymalizacja tras.
Jak automatycznie zaplanować trasę z wieloma punktami w Routimo?
Routimo umożliwia planowanie i optymalizację tras dla jednego lub wielu pojazdów, z uwzględnieniem parametrów floty i warunków realizacji zleceń.
Proces rozpoczyna się od utworzenia projektu. Użytkownik dodaje pojazdy oraz punkty lub zlecenia transportowe. Dane można wprowadzić ręcznie albo zaimportować z pliku Excel.
Następnie określa warunki planowania, takie jak okna czasowe, czas pracy kierowców, pojemność i ładowność pojazdów czy priorytety dostaw.
Po uruchomieniu optymalizacji system analizuje możliwe warianty, przypisuje punkty do tras i wyznacza kolejność przejazdów zgodnie z ustawionymi parametrami.
Gotowy plan można przejrzeć na mapie lub w tabeli. Planista zachowuje kontrolę nad wynikiem – może zmienić kolejność punktów, przenieść zadanie między pojazdami albo skorygować przygotowaną trasę.
Po zaakceptowaniu planu trasy i zadania można przekazać kierowcom do aplikacji mobilnej.
Szczegółowy przebieg pracy z systemem przedstawiamy na stronie Jak działa Routimo. Użytkownicy mogą również skorzystać z instrukcji planowania trasy w bazie wiedzy.
Co najczęściej utrudnia planowanie tras z wieloma punktami?
Okna czasowe i godziny pracy kierowców
Najkrótsza trasa nie zawsze będzie możliwa do wykonania. Jeżeli klient przyjmuje dostawy tylko między 8:00 a 10:00, nie można zaplanować wizyty na późniejsze godziny, nawet gdy taki wariant oznaczałby mniej kilometrów.
Podobnie jest z czasem pracy kierowców. Plan musi uwzględniać nie tylko przejazdy, ale również czas potrzebny na obsługę punktów.
Pojemność i ładowność pojazdów
Przydzielając dostawy do samochodów, trzeba sprawdzić, czy ich ładunek zmieści się w dostępnej przestrzeni i nie przekroczy dopuszczalnej masy.
Trasa, która wygląda korzystnie na mapie, może okazać się niemożliwa do realizacji ze względu na ograniczenia pojazdu.
Zmiany w harmonogramie
Dodatkowe zamówienie, zmiana godziny dostawy lub konieczność przeniesienia punktu do innego kierowcy mogą wymagać korekty wcześniej przygotowanego planu.
Routimo pozwala ręcznie modyfikować wygenerowane trasy i korzystać z ponownej optymalizacji wybranej trasy. Nie oznacza to jednak samoczynnego przeplanowywania całej floty po każdej zmianie.
Szerzej wyjaśniamy to w artykule Dynamiczne planowanie tras – na czym polega i jak działa w praktyce?.
Google Maps czy program do planowania tras z wieloma punktami?
Nawigacja i program do optymalizacji tras rozwiązują różne problemy.
Google Maps pomaga wyznaczyć drogę do wskazanych miejsc. Nie zastępuje jednak systemu, który automatycznie dzieli kilkadziesiąt zleceń między pojazdy, uwzględnia ich ładowność, okna czasowe i godziny pracy kierowców.
Jeżeli firma korzysta z jednego samochodu i realizuje kilka wizyt dziennie, podstawowe narzędzia nawigacyjne mogą być wystarczające.
Przy większej liczbie zleceń znaczenia nabiera nie tylko wyznaczenie drogi, ale również optymalizacja kolejności punktów i podział pracy między kierowców.
Nie oznacza to, że trzeba od razu wdrażać rozbudowany system. Przedsiębiorstwa z jednym samochodem mogą skorzystać z darmowego programu Routimo Lite, który umożliwia planowanie i optymalizację tras dla jednego pojazdu i maksymalnie 10 punktów.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze programu do planowania tras?
Najważniejsze jest dopasowanie systemu do rzeczywistych warunków pracy firmy, a nie sama liczba dostępnych funkcji.
Przed wyborem warto sprawdzić, czy program obsługuje liczbę pojazdów i punktów potrzebną w codziennej działalności, uwzględnia wymagane ograniczenia oraz pozwala modyfikować przygotowany plan.
Istotne może być również przekazywanie tras do aplikacji kierowców i możliwość korzystania z danych zapisanych w innych systemach firmowych.
Routimo umożliwia integrację z wybranymi systemami zewnętrznymi. Przy bardziej rozbudowanych procesach zakres integracji można ustalić indywidualnie, uwzględniając wykorzystywane oprogramowanie i sposób wymiany danych.
Podsumowanie
Planowanie trasy z wieloma punktami wymaga czegoś więcej niż ułożenia adresów w odpowiedniej kolejności. Trzeba jednocześnie uwzględnić dostępność pojazdów, godziny dostaw, czas pracy kierowców oraz wymagania poszczególnych zleceń.
Przy niewielkiej liczbie wizyt wystarczą proste narzędzia. Gdy jednak firma codziennie organizuje kilkadziesiąt dostaw dla kilku samochodów, ręczne planowanie staje się czasochłonne i utrudnia porównywanie możliwych wariantów.
Routimo automatyzuje podział zleceń i wyznaczanie tras z wieloma punktami, pozostawiając planiście możliwość sprawdzenia i zmiany przygotowanego planu.
Sprawdź możliwości planowania i optymalizacji tras w Routimo i zobacz, jak system może wspierać codzienną organizację dostaw w Twojej firmie.