Logistyka coraz mocniej opiera się na danych, automatyzacji i narzędziach, które pomagają planować transport przy rosnących kosztach oraz coraz wyższych wymaganiach klientów. Jednym z obszarów, w których szczególnie dobrze widać tę zmianę, jest planowanie i optymalizacja tras.
Raport Mordor Intelligence dotyczący rynku oprogramowania do optymalizacji tras prognozował jego wzrost z 6,99 mld USD w 2024 roku do 13,87 mld USD w 2029 roku, przy średniorocznym tempie wzrostu na poziomie 14,70%. Skala prognozowanego wzrostu pokazuje, jak duże znaczenie zyskują technologie wspierające planowanie transportu.
Jakie trendy w logistyce stoją za tą zmianą i co mogą oznaczać dla firm działających w Polsce?
Najważniejsze trendy w logistyce do 2029 roku
Zmiany na rynku nie wynikają z jednego czynnika. Nakładają się na siebie nowe oczekiwania klientów, presja kosztowa, rozwój dostaw bezpośrednio do odbiorcy oraz coraz większa dostępność oprogramowania działającego w chmurze.
W obszarze planowania transportu szczególnie istotne są cztery kierunki:
- rozwój dostaw do klienta końcowego,
- rosnąca potrzeba ograniczania kosztów transportu,
- upowszechnienie systemów działających w modelu SaaS,
- automatyzacja planowania i wykorzystanie algorytmów do optymalizacji tras.
Zmiany te dotyczą nie tylko największych operatorów logistycznych. Rozwój rozwiązań chmurowych i abonamentowych zwiększa dostępność technologii również dla mniejszych firm posiadających własną flotę lub pracowników realizujących zadania w terenie.
Rozwój dostaw do domu zmienia sposób planowania transportu
Jednym z wyraźnych trendów jest rozwój dostaw realizowanych bezpośrednio do odbiorcy. Dotyczy to diet pudełkowych, zakupów spożywczych oraz innych produktów zamawianych online.
Dla operatora oznacza to konieczność obsługi dużej liczby punktów, często przy krótkich terminach realizacji i określonych godzinach odbioru. Trasy nie można więc planować wyłącznie według odległości pomiędzy adresami.
Przy większej liczbie zamówień znaczenia nabierają kolejność punktów, okna czasowe, dostępność pojazdów czy czas pracy kierowców. To sprawia, że organizacja dostaw staje się coraz bardziej złożonym zadaniem planistycznym.
Koszty transportu zwiększają znaczenie optymalizacji tras
Cena paliwa jest jednym z kosztów szczególnie odczuwalnych w działalności transportowej, ale nie jedynym. Na koszt realizacji dostaw wpływają również czas pracy kierowców, wykorzystanie pojazdów, puste przebiegi czy konieczność wykonywania dodatkowych kursów.
Dlatego optymalizacja nie powinna sprowadzać się jedynie do znalezienia najkrótszej drogi.
System planujący trasę może uwzględniać jednocześnie:
- czas i dystans przejazdu,
- okna czasowe dostaw,
- pojemność pojazdu,
- typ pojazdu,
- priorytety zleceń,
- dostępność zasobów.
Takie podejście pozwala spojrzeć na koszty szerzej niż tylko przez pryzmat liczby przejechanych kilometrów.
SaaS zwiększa dostępność technologii logistycznych
Kolejnym istotnym kierunkiem jest rozwój oprogramowania udostępnianego w modelu SaaS (Software as a Service).
Firma korzystająca z takiego rozwiązania nie musi budować własnej infrastruktury potrzebnej do uruchomienia systemu. Oprogramowanie działa w chmurze, a dostęp do niego jest najczęściej oferowany w modelu abonamentowym.
Z punktu widzenia przedsiębiorstwa oznacza to możliwość wdrożenia systemu bez tworzenia rozbudowanego zaplecza IT. Łatwiejsze jest również zwiększanie skali jego wykorzystania wraz z rozwojem firmy.
Model SaaS obniża więc barierę wejścia w technologie, które wcześniej mogły wymagać znacznie większych inwestycji we własną infrastrukturę.
Więcej o tym modelu piszemy w artykule o SaaS w logistyce na przykładzie optymalizatora tras Routimo.
Automatyzacja przejmuje część pracy planisty
Istotne nowości w logistyce dotyczą także automatyzacji zadań, które wcześniej wymagały ręcznej analizy wielu danych.
Planista może stosunkowo łatwo ułożyć kilka prostych przejazdów. Trudność rośnie wraz z liczbą pojazdów, kierowców, punktów i ograniczeń. Dodatkowe zlecenie, niedostępność pojazdu czy przesunięcie terminu u klienta może wymagać zmiany wcześniej przygotowanego harmonogramu.
Algorytmy optymalizacyjne pozwalają analizować wiele wariantów i szukać rozwiązania spełniającego przyjęte założenia. Nie oznacza to wyeliminowania człowieka z procesu. Zmienia się raczej charakter jego pracy: planista może poświęcić mniej czasu na ręczne zestawianie możliwości, a więcej na wyjątki, ograniczenia i decyzje wymagające wiedzy biznesowej.
Rozwój tego obszaru wiąże się również z coraz szerszym wykorzystaniem sztucznej inteligencji i metod obliczeniowych wspierających planowanie. Więcej na ten temat opisujemy w materiale o sztucznej inteligencji w planowaniu tras.
Co trendy w logistyce oznaczają dla polskich firm?
Globalne zmiany przekładają się na bardzo praktyczne decyzje podejmowane przez przedsiębiorstwa działające w Polsce. Nie chodzi jednak o wdrażanie każdej pojawiającej się technologii.
Znacznie ważniejsze jest rozpoznanie procesów, w których dotychczasowy sposób pracy zaczyna ograniczać rozwój firmy.
Takim sygnałem może być:
- coraz więcej czasu potrzebnego na przygotowanie tras,
- rosnąca liczba punktów obsługiwanych każdego dnia,
- trudność w reagowaniu na zmiany w harmonogramie,
- słabe wykorzystanie pojazdów,
- częste puste przebiegi,
- problemy z terminową realizacją dostaw.
To właśnie w takich obszarach warto szukać zastosowania dla nowych technologii logistycznych – tam, gdzie rozwiązują konkretny problem operacyjny, a nie są wdrażane wyłącznie dlatego, że stanowią aktualny trend.
Jak Routimo wpisuje się w te zmiany?
Routimo łączy kilka opisanych wyżej kierunków: działa w modelu SaaS i automatyzuje planowanie oraz optymalizację tras. System pozwala uwzględniać m.in. dostępne pojazdy, czas pracy, okna czasowe, pojemność oraz priorytety zleceń.
Może dzięki temu wspierać firmy, które wraz ze wzrostem liczby zleceń chcą ograniczyć ręczne układanie tras i sprawniej wykorzystywać dostępne zasoby.
Co będzie kształtować logistykę do 2029 roku?
Wspólnym mianownikiem opisanych zmian jest coraz większa rola danych w zarządzaniu transportem. Rosnąca liczba dostaw, presja na koszty i oczekiwania dotyczące terminowości zwiększają znaczenie narzędzi, które pomagają podejmować decyzje na podstawie wielu zmiennych jednocześnie.
Do 2029 roku istotne będzie więc nie tylko pojawianie się nowych technologii, ale przede wszystkim ich praktyczne wykorzystanie w codziennym planowaniu transportu.
Mordor Intelligence, Route optimization software market size & share analysis – Growth trends & forecasts (2024 – 2029)